fbpx

เจาะลึก Uniswap, Decentralized Exchange ตลาดแลกเปลี่ยนไร้ตัวกลางให้ผลตอบแทนดีกว่าธนาคาร

ยาวไปอยากเลือกอ่าน แสดง Uniswap คืออะไร? การแลกเปลี่ยนเหรียญบน Blockchain เรทราคาที่มีผลกระทบ (Price Impact) การฝาก Pool เพื่อรับปันผลจากค่าธรรมเนียม Impermanat Lost ค่าเสียโอกาสในการลง Pool ความเสี่ยงในการฝาก Uniswap การเติบโตของ Uniswap สรุป สวัสดีครับเนื่องจากในตอนก่อนๆเราได้เล่าถึงเรื่อง Decentralized Exchange และการทำ Liquidity Mining กันไปบ้า

เจาะลึก Uniswap, Decentralized Exchange ตลาดแลกเปลี่ยนไร้ตัวกลางให้ผลตอบแทนดีกว่าธนาคาร

10 Aug 2020

สวัสดีครับเนื่องจากในตอนก่อนๆเราได้เล่าถึงเรื่อง Decentralized Exchange และการทำ Liquidity Mining กันไปบ้างแล้ว เราเลยจะมาเจาะลึกแพลทฟอร์มหนึ่งที่ชื่อว่า Uniswap ซึ่งเป็น Dex ที่ทำ Liquidity Mining ได้ และอีกส่วนสำคัญเลยคือการฝากเงินลงใน Pool ของ Uniswap นั้นให้ผลตอบแทนที่ดีกว่าดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารมคารมาก ขณะที่ธนาคารให้ผลตอบแทนอยู่ที่ 0.25-1% ต่อปีแต่ Uniswap กลับให้ผลตอบแทนอยู่ที่ 10-36% ในคู่ Stablecoin แน่นอนพอผมจั่วหัวมาแบบนี้คุณอาจจะคิดว่ามันเป็นแชร์ลูกโซ่ แต่มันไม่ใช่ลองมาทำความเข้าใจกันดีกว่า

 

Uniswap คืออะไร?

ในตอนที่แล้วเราจะได้พูดถึง Decentralized Exchange ซึ่งในบรรดา Dex ทั้งหลายนั้น Uniswap ได้รับความนิยมมากที่สุดตัวหนึ่งนอกจากนี้การแลกเปลี่ยนบน Uniswap นอกจากไม่มีตัวกลางแล้วมันยังใช้สิ่งที่เรียกว่า Liquidity Pool ที่คนทั่วไปสามารถทำ Liquidity Mining เพื่อรับผลตอบแทนได้ โดยการแลกเปลี่ยนบน uniswap จะเป็นการแลกเปลี่ยนด้วย Smart Contract ที่ไม่มีตัวกลางเหมือนเรายื่นหมูยื่นแมวในการแลกเปลี่ยนโดยที่ไม่มีคนกลาง

Note:ใครไม่เข้าใจเรื่อง Dex และการทำ liquidity mining ไปอ่านบทความก่อนๆ ก่อนนะ

 

การแลกเปลี่ยนเหรียญบน Blockchain

Uniswap นั้นเป็น Dex นั่นเท่ากับว่าเราสามารถแลกเปลี่ยญบน Blockchain ของ Ethereum ได้โดยตรงเมื่อเทียบกับการที่เราใช้ Centralized Exchange แล้วมันอาจจะมีข้อดีตรงที่มันสะดวกกว่าหากเราต้องการถอนเหรียญนั้นเข้า Wallet ของตัวเองเช่นถ้าคุณมี USDT ที่ต้องการแลกเป็น Ethereum จะเป็นอย่างไร

Case 1 Centralized exchange

  • ฝากเงินจาก Wallet เข้า Exchange
  • ทำการแลกเหรียญ
  • ถอนออกจาก Exchange ไปยัง Wallet

Case 2 Decentralized exchange

  • กดแลกเปลี่ยนตรงๆใน Decentralized Exchange และรับเหรียญผ่าน Wallet

จุดสำคัญอยู่ที่ตอนที่เราโอนเงินเข้า Cex นั้นการควบคุมเหรียญไม่ได้เป็นของเราถ้า Exchange เกิดมีปัญหาถอนล่าช้าปัญหาก็จะเกิดขึ้น แต่ในแง่ของ Dex แล้วผู้ใช้งานจะสามารถควบคุมเงินได้ตลอดเวลาโดยไม่ได้นำไปวางไว้บนมือใคร

เมื่อเทียบกับ Cex แล้ว Uniswap มีค่า Fee ที่ค่อนข้างแพงกว่าโดยคิดค่าธรรมเนียมอยู่ที่ 0.3% และนอกจากนี้ยังมียังมการกำหนดค่า Slippage tolerance ขึ้นให้เลือกในตอนที่จะทำการซื้อขาย เนื่องจากว่าการแลกเปลี่ยนบน Blockchain นั้นมีความล่าช้าอยู่บ้างทำให้ราคาสามารถเปลี่ยนแปลงได้เช่นถ้าเราทำการซื้อ ETH ด้วย Dai แล้วกำหนดค่า  Slippage ไว้ที่ 1% หลังจากส่งคำสั่งไปเราแล้วราคา Eth เปลี่ยนแปลงเกิน 1% ธุรกรรมของเราจะถูกยกเลิก

 

เรทราคาที่มีผลกระทบ (Price Impact)

นี่เป็นหนึ่งในสิ่งที่นักเทรดที่คิดจะซื้อขายแบบ Big Volumn บน Uniswap ควรรู้เนื่องจากการที่ Uniswap นั้นเป็น Liquidity Pool ที่จะมีการ Rebalance ให้คู่ของเหรียญนั้นอยู่ในจำนวนที่เท่ากันไม่ว่ามันจะมีการซื้อขายจำนวนเท่าใดก็ตาม ทำให้ในแง่เรทราคามันไม่เหมือนกับการใช้ Exchange ทั่วไปที่จะคงที่เสมอ

Image for post

ตัวอย่างเช่นเราต้องการจะทำการซื้อขาย DAI-ETH ใน Uniswap โดยใน pool นั้นมี 100,000 DAI และ 1,000 ETH ถ้าเราคิดตาม Common Sense แล้วเราควรจะใช้เงิน 100 Dai ในการซื้อ 1 ETH  (100 dai/eth) แต่ถ้าเราต้องการซื้อ 10 ETH หละ? ผลที่ได้นั้นไม่ใช่แค่เราใช้ 1000 dai แต่มันกลับกลายเป็น 1010.1 dai

Image for post

นั้นเป็นเพราะ uniswap ถูกออกแบบมาให้มีการ Rebalance เพราะฉะนั้นเมื่อเราซื้อ Volumn ที่มากเท่าไหร่จาก Uniswap เราจะยิ่งได้เรทที่แย่ลงขึ้นกับว่าอัตราส่วน Volumn ที่เราซื้อกับ Liquidity ทั้งหมดใน Pool เป็นเท่าไหร่ยิ่ง Pool มี Liquidity มากเรายิ่งเสี่ยงน้อย หรือถ้าจะพูดง่ายๆคือการที่เราจะทำการแลกเปลี่ยนใน Uniswap เราควรทำการแลกเปลี่ยนในปริมาณไม่เกิน 2% ของ Pool

การฝาก Pool เพื่อรับปันผลจากค่าธรรมเนียม

ถ้าใครอ่านบทความเรื่อง Liquidity Mining ที่ผ่านมาจะเข้าใจว่าในฐานะผู้ใช้งานทั่วๆไปเราสามารถฝากเงินเข้าไปใน Pool ของ Uniswap เพื่อรับเงินปันผลจากค่าธรรมเนียมได้ โดยผลตอบแทนนั้นจะขึ้นอยู่กับการที่คู่เหรียญนั่นมีการใช้งานหรือเปล่าในแต่ละวัน โดยการฝากเหรียญนั้นเราต้องฝาเป็นคู่ที่มูลค่าของคู่นั้นเท่ากัน ตัวอย่างเช่นเราจะฝาก Dai-USDT เราก็ต้องฝาก 100 Dai และ 100 USDT โดยจะมีค่าธรรมเนียมในการฝากและถอนครั้งละประมาณ 100-300 บาท ขึ้นกับค่า Gas ในตอนนั้น

การจะตรวจสอบว่าคู่เหรียญไหนให้ผลตอบแทนดีที่สุดให้เราดูได้ที่หน้า uniswap.info และดูที่คู่เหรียญและคำนวนผลตอบแทนต่อวันได้จาก Fee 24hrs *(Deposit Liquidity/Total Liquidity) ตัวอย่างเช่นใน

  • คู่เหรียญ ETH-USDT มี Liquidity $16 ล้าน
  • Fee 24hrs $40,000
  • ถ้าฝาก ETH-USD เข้าไปที่มูลค่า 1000 USD ผลตอบแทนคือ 40,000*(1,000/16,000,000) = $2.5
  • เท่ากับวันละ 0.25% ซึ่งถ้าคิดเป็นรายปีจะอยู่ที่ 91.25%
  • เงินผันผลของเราจะถูกฝากเข้าไปใน Pool ของเราเท่ากับว่าในวันนี้เราจะมี Liquidity $1025

อัตราผลตอบแทนนั้นจะแตกต่างไปในแต่ละวันว่าวันนั้นว่า Pool นั้นได้รายได้จากค่าธรรมเนียมเท่าไหร่ในแต่ละวัน นอกจากนี้เราจะเห็นในคู่ ETH อาจจะได้ผลตอบแทนที่สูงแต่ก็มีความเสี่ยงในแง่ความผันผวนของราคา ETH เช่นกันอย่างไรก็ตามถ้าเป็นคู่ของ Stablecoin อย่าง USDT USDC หรือ Dai  ผลตอบแทนจะอยู่ที่ประมาณ 12-35% ต่อปีซึ่งก็นับว่ามากกว่าดอกเบี้ยธนาคารอยู่มาก

Impermanat Lost ค่าเสียโอกาสในการลง Pool

https://medium.com/@pintail/uniswap-a-good-deal-for-liquidity-providers-104c0b6816f2

จุดประสงค์หลักของการฝากเงินเข้าไปใน Pool ของ Uniswap คือการหวังค่า Fee ที่คนเทรด เพราะฉะนั้น Uniswap จึงไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อการได้กำไรสูงสุดจากการถือเพื่อให้ราคาเหรียญเพิ่มขึ้น

สมมติว่าถ้าเราฝาก ETH มูลค่า 100 USD ที่ราคา ETH 100 USD กับ Dai มูลค่า 100 USD ในอัตราส่วน50:50 เราจะมีเงินใน Pool มูลค่า 200 USD

แล้วจะเกิดอะไรขึ้นถ้าราคาของ ETH พุ่งไป 20% เป็น 120 USD ในทันที ถ้าเราคิดตาม Common Sense ก็คือเราจะมีเงินใน Pool มูลค่า 220 USD

แต่มันไม่ใช่แบบนั้น Uniswap pool นั้นออกแบบมาให้ผู้ใช้งานรับค่าธรรมเนียมสูงสุด เมื่อเกิดความผันผวนของคู่เหรียญ Uniswap จะทำการ Rebalance ให้คู่เหรียญมีมูลค่าเท่ากัน ประเด็นคือเมื่อเกิดความผันผวนกระทันหัน Uniswap ไม่ใช่คน นั้นไม่รู้ว่าจะต้องขายที่ราคาดีที่สุดมันเพียงรีบปรับคู่เหรียญให้เท่ากัน
เพราะฉะนั้นเงินของเราใน Pool จะไม่ได้มีมูลค่า 220 USD แต่เป็น 219.09 USD
ซึ่งเงิน 1 USD ที่ว่านี้จะถูกเรียกว่า Impermanent Loss คล้ายๆกับค่าเสียโอกาสของการฝาก Pool เมื่อเทียบกับการที่เราถือเฉยๆ

  • ถ้าราคาเพิ่มขึ้น1.25x เราจะเสียกำไรไป 0.6% เมื่อเทียบกับการถือ
  • ถ้าราคาเพิ่มขึ้น 1.50x เราจะเสียกำไรไป 2.0% เมื่อเทียบกับการถือ
  • ถ้าราคาเพิ่มขึ้น 1.75x เราจะเสียกำไรไป 3.8% เมื่อเทียบกับการถือ
  • ถ้าราคาเพิ่มขึ้น 2x เราจะเสียกำไรไป 5.7% เมื่อเทียบกับการถือ
  • ถ้าราคาเพิ่มขึ้น 3x เราจะเสียกำไรไป 13.4% เมื่อเทียบกับการถือ
  • ถ้าราคาเพิ่มขึ้น 4x เราจะเสียกำไรไป 20.0% เมื่อเทียบกับการถือ
  • ถ้าราคาเพิ่มขึ้น 5x เราจะเสียกำไรไป 25.5% เมื่อเทียบกับการถือ

โดน Impermant Lost นี้มีผลในทั้งสองด้านถ้าอธิบายง่ายๆคือหากเหรียญมีราคาผันผวนเราจะได้กำไรหรือขาดทุนน้อยกว่าที่ควรจะเป็น เพราะฉะนั้นเมื่อเทียบกันแล้ว Uniswap จึงออกแบบให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการรับผลตอบแทนจากค่าธรรมเนียมโดยที่คู่เหรียญนั้นราคาไม่ผันผวนอย่าง Stablecoin มากกว่า

ความเสี่ยงในการฝาก Uniswap

เมื่อเราเล่ามาถึงตรงนี้แล้วหลายคนอาจจะสงสัยว่าแล้วการทำกำไรแบบนี้มันปลอดภัยไหม ในแง่ความปลอดภัยแล้วมันเป็นการที่เราฝากเงินไว้กับโค้ด Smart Contract ที่ทำงานอย่างเที่ยงตรงโดยที่จะไม่มีตัวกลางมายักยอกเงินเรา แต่ไม่ได้แปลว่ามันไร้ความเสี่ยงโดนสิ้นเชิง

Smart Contract นั้นแม้จะไม่ทำงานผิดจากที่ตั้งไว้แต่มันก็อาจมีช่องโหว่ได้เช่นกัน หากโค้ดนั้นสร้างออกมาไม่ดี แม้ Uniswap ยังไม่เคยโดน Hack แต่ Defi ตัวอื่นๆมากมายในโลก Defi นั้นเคยโดน Hack มามากมายไม่ว่าจะ MakerDao Fulcrum Balancer และนี่เป็นความเสี่ยงสำคัญว่าคุณจะเชื่อในโค้ดที่ไร้ตัวกลางหรือระบบตัวกลาง

นอกจากนี้ก็มีความเสี่ยงอื่นๆเช่นการที่เราฝากเหรียญที่มีความผันผวนมากๆมันอาจจะทำให้เรามีโอกาสในการสูญเสียเงินได้จากการ Rebalance ของ Uniswap เพราะฉะนั้นถ้าคุณไม่มีประสบการณ์ทางแอดมินก็ของให้คุณฝากในคู่เหรียญที่มี Volumn ที่มากจะปลอดภัยกว่า

การเติบโตของ Uniswap

Uniswap นั้นมีมูลค่าเป็นลำดับ 3 ของ Dex โดยเป็นรอง Curve กับ Balancer แต่ในแง่ของจำนวนเหรียญแล้ว Uniswap กลับมีเหรียญมากที่สุดก็ว่าได้และมีการใช้มากในแง่ของ Volumn (น่าจะมากกว่า Balancer)

สรุป

ในแง่ของคนที่มีความเข้าใจโลก Defi การฝาก Pool ใน Uniswap เพื่อรับผลตอบแทนนั้นน่าสนใจมาก มันทำให้เราเห็นว่าเมื่อเราสามารถตัดตัวกลางอย่างธนาคารหรือสถาบันทางการเงินไปได้แล้วนั้น รายได้ที่ผู้ใช้งานควรจะได้จริงๆคือเท่าไหร่ แต่แน่นอนมันยังใหม่มีโอกาสผิดพลาด และมีการทำงานที่ค่อนข้างซับซ้อนซึ่งอาจจะไม่เหมาะแก่ผู้ที่ไม่คุ้นเคย

5 2 votes
Article Rating
Article Exchange Project review
Writer
การสมัครรับข้อมูล
แจ้งเตือนสำหรับ
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Maybe You Like

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x